สำหรับคนฟันผุอยู่ที่อยากจัดฟัน อาจจะสงสัยว่า ฟันผุจัดฟันได้ไหม ขั้นตอนที่เพิ่มมาของผู้ป่วยที่มีอาการฟันผุมากๆ แต่อยากจัดฟันด้วย ก็คือการรักษาฟันเบื้องต้นก่อน เพื่อให้ฟันแข็งแรง วันนี้ A-Dent Dental Clinic มีสาระดีๆมาฝากค่ะ คนที่ฟันผุในระยะแรกที่มีสีขุ่นขาว เพียงแค่ทำให้ช่องปากได้รับฟลูออไรด์ประจำทุกวัน หรือใช้ฟลูออไรด์ทำเฉพาะที่ก็จะสามารถช่วยยับยั้งการลุกลาม และทำให้การผุนี้กลับคือสู่สภาพปกติได้ค่ะถ้าหากบริเวณชั้นเคลือบฟัน เปลี่ยนเป็นสีดำแต่ยังไม่เป็นรูนั้น การแปรงฟันให้สะอาดอย่าสม่ำเสมอ สามารถช่วยยับยั้งไม่ให้เป็นฟันผุเป็นรูผุได้เมื่อมีฟันผุลุกลามจนเป็นรู แต่ไม่ลุกลามถึงโพรงประสาทฟัน ต้องพบทันตแพทย์เพื่อทำการรักษาด้วยการอุดฟันหากพบว่า อาการฟันผุลุกลามถึงโพรงประสาทฟัน ทันตแพทย์จะตรวจดูเนื้อฟันที่มีเหลือ หากมีพอเพียงที่จะบูรณะได้ก็จะรักษาโพรงประสาทฟันและบูรณะฟันให้อยู่ในสภาพดีดังเดิมโดยการอุดฟันหรือครอบฟัน แต่หากเนื้อฟันมีเหลืออยู่น้อยเกินไปก็จะรักษาโดยการถอนฟัน เพื่อไม่ให้เป็นแหล่งสะสมของเศษอาหาร และเชื้อโรค อันจะก่อให้เกิดการติดเชื้อลุกลามไปสู่ส่วนอื่นๆ ของร่างกายได้ค่ะ เมื่อทำการรักษาฟันผุจนดีขึ้นแล้ว ทันตแพทย์จะแจ้งว่าต้องทำการถอนฟันออกกี่ซี่ ซึ่งการจัดฟันต้องมีการถอนฟันบางซี่ที่ไม่จำเป็นออก หรือฟันซี่ที่ผุมากๆออก เป็นเรื่องปกติอยู่แล้ว กรณีที่จำเป็นต้องใส่ฟันปลอมก่อนดัดฟัน ผู้ป่วยสามารถพิมพ์ปากทำฟันปลอมไว้ก่อน พอได้ฟันปลอมแล้วก็ถอนฟัน พร้อมใส่ฟันวันเดียวกันได้เลย ไม่มีช่วงที่ฟันหลอ กระบวนการเหล่านี้สามารถทยอยทำได้ ไม่ต้องรีบร้อน

การอุดฟัน คือ การรักษาฟันผุที่รวดเร็วและง่ายที่สุด มีค่าใช้จ่ายที่ไม่รู้ ใช้เวลาทำไม่นาน และสามารถทำเสร็จได้ในการพบทันตแพทย์ครั้งแรก แต่เมื่ออุดฟันไปแล้วบางคนกลับยังปวดฟันอยู่ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายๆ สาเหตุ แต่โดยส่วนใหญ่มักจะเกิดขึ้นจากทำความสะอาดฟันที่ไม่เพียงพอของคนไข้เอง โดยสาเหตุที่ฟันอุดแล้วกลับมาปวดซ้ำมีได้ดังนี้ วัสดุอุดฟันแตกจึงทำให้มีรอยรัวจนเศษอาหารเข้าไปติดด้านใน ซึ่งคนไข้ไม่สามารถทำความสะอาดได้จึงเกิดการอักเสบและปวดฟันขึ้นอีกครั้งการใช้งานฟันที่รุนแรงเกินไปจนทำให้วัสดุอุดฟันแตกหลุดวัสดุอุดฟันรั่ว วัสดุอุดฟันจะรั่วก็ต่อเมื่อด้านข้างของวัสดุอุดฟันไม่พอดีกับฟันทำให้มีเศษอาหารเข้าอยู่ในช่องระหว่างวัสดุอุดฟันกับตัวฟันได้ ซึ่งจะทำให้เกิดฟันผุ เสียวฟัน และปวดฟันการทำความสะอาดฟันที่ไม่เพียงพอ ดูแลความสะอาดช่องปากได้ไม่ดี วิธีดูแลฟันที่อุด วัสดุอุดฟันบางชนิดอยู่ได้นาน 15 ปี แต่บางชนิดอยู่ได้เพียงแค่ 5 ปีเท่านั้น คนไข้ต้องหมั่นเช็กวัสดุอุดฟันว่ายังอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์หรือไม่ หากพบการรอยแตกสามารถไปปรึกษาทันตแพทย์เพื่อทำการเปลี่ยนวัสดุอุดฟันได้หากรู้สึกเสียวฟันที่ไปอุดมา ก็ควรรีบไปพบทันตแพทย์ทันทีเพราะอาจมีรอยร้าวของวัสดุอุดฟันและฟันหากมีวัสดุอุดฟันบางส่วนหลุดหายไป ให้รีบกลับไปหาทันตแพทย์เพื่อซ่อมแซม เพราะหาปล่อยไว้เศษอาหารอาจจะเข้าไปทำให้ฟันกลับมาผุอีกครั้ง ซึ่งต้องทำการรื้อวัสดุอุดฟันออก แล้วกรอฟันใหม่อีกรอบ ซึ่งทำให้เราสูญเสียเนื้อฟันจนบางครั้งอาจจะไม่สามารถอุดฟันได้ ต้องทำการบูรณะฟันด้วยการครอบฟัน ซึ่งมีค่าใช้จ่ายที่สูงกว่าการอุดฟันมากทำความสะอาดฟันด้วยการแปรงฟันอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง เช้าและก่อนนอน และควรใช้ไหมขัดฟันทำความสะอาดบริเวณที่มีการอุดฟันเป็นพิเศษ และควรใช้น้ำยาบ้วนปากเป็นจำด้วย หลังการอุดฟันไปแล้ว คนไข้ก็ควรเข้าพบทันตแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพช่องปากทุกๆ 6 เดือน เพื่อตรวจสุขภาพช่องปาก เหงือก และฟัน เมื่อเจอฟันผุจะได้รีบอุดตั้งแต่ในระยะแรกหากปล่อยให้ปวดการอุดฟันอาจจะไม่สามารถช่วยได้อีกต่อไป ต้องรักษาด้วยการรักษารากฟัน ซึ่งจะมีขั้นตอนที่ยุ่งยากกว่าการอุดฟันเป็นอย่างมาก

เพราะช่องปากและฟันมักเต็มไปด้วยเชื้อแบคทีเรีย การไม่ดูแลรักษาสุขภาพช่องปากและฟันให้สะอาด จึงก่อให้เกิด “ฟันผุ” ได้ แต่คุณรู้หรือไม่ว่า ฟันผุไม่ได้ส่งผลกระทบแค่เรื่องกลิ่นปาก หรือดูไม่สวยงามเท่านั้น แต่ยังเป็นปัจจัยหนึ่งที่ก่อให้เกิด “มะเร็งในช่องปาก” ได้ หากปล่อยให้ฟันผุเรื้อรังไปนานๆ โดยไม่รักษา!! สุขภาพฟัน...หนึ่งในสาเหตุการเกิด “มะเร็งในช่องปาก” เพราะสุขภาพฟันที่ไม่ดี ไม่ว่าจะเป็นฟันผุเรื้อรัง ฟันหัก ฟันบิ่น ฟันแตก ล้วนมีผลให้เกิดการระคายเคืองของเนื้อเยื่อบุช่องปาก เมื่อการระคายเคืองเกิดขึ้นซ้ำๆ หรือการอักเสบที่เกิดขึ้นไม่ได้รับการรักษาจนเรื้อรัง ก็อาจส่งผลให้เนื้อเยื่อเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์มะเร็งได้ อาการ “มะเร็งในช่องปาก” ที่สังเกตได้ แผลเรื้อรังรักษาไม่หาย หรือเป็นมานานกว่า 2-3 สัปดาห์ มีตุ่ม หรือก้อนในช่องปาก โดยขนาดของก้อนนั้นจะใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ และมักไม่มีอาการเจ็บปวดมีฝ้าขาวๆ หรือฝ้าแดง บริเวณเยื่อบุในช่องปาก หรือลิ้นมีก้อนบริเวณลำคอ แต่กดแล้วไม่เจ็บ ซึ่งอาจเกิดจากการลุมลามของเซลล์มะเร็งไปยังต่อมน้ำเหลืองบางรายอาจมีอาการฟันโยก หรือฟันหลุด เนื่องมาจากมีก้อนเนื้องอกเกิดขึ้นบริเวณเหงือก เพดานปาก และพื้นปาก ดูแลตนเองอย่างไร...ไม่ให้เสี่ยง “มะเร็งช่องปาก” หลีกเลี่ยงพฤติกรรมเพิ่มโอกาสเสี่ยงในการเกิดมะเร็ง เช่น งดสูบบุหรี่ งดดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไม่กินหมากกินพลูรักษาสุขภาพช่องปากและฟัน โดยการแปรงฟันแบบถูกวิธีอย่างน้อยวันละ 2 ครั้ง รวมทั้งบ้วนปากหลังทานอาหารทันทีและทำทุกมื้อหากมีปัญหาเรื่องฟันหัก ฟันบิ่นอ่านเพิ่มเติม "ฟันผุ: อย่าปล่อยให้เรื้อรัง ระวังจะเจอกับ “มะเร็ง”"

คุณเคยมีคำถามคาใจไหมว่า ทำไมแปรงฟันทุกวัน แต่ก็ยังมีอาการเหล่านี้ มีคราบเศษอาหารติดฟัน(ขี้ฟัน)ฟันผุมีหินปูน เหงือกอักเสบ ไปพบทันตแพทย์ทีไร หมอก็บอกว่ายังแปรงฟันไม่ดี ก็เราแปรงวันละ 2 รอบ เช้า-เย็น แล้วนะ บางที 4 ครั้ง หลังอาหาร เช้า-กลางวัน-เย็น-ก่อนนอน เหมือนกินยาเลย มันต้องมีอะไรที่เราพลาดไปแน่ๆเลย... ใครรู้คำตอบ ช่วยบอกที การทำฟันให้สะอาดนั้น ควรจะเริ่มต้นที่ว่า ต้องประกอบด้วย 2 ส่วน คือ การแปรงฟัน และการใช้ไหมขัดฟัน การแปรงฟัน การแปรงฟันก็มีรายละเอียดบางอย่างที่ควรรู้ คือ ต้องมีระยะเวลาที่เหมาะสม คือ 2-3 นาทีไม่ควรแปรงฟันทันทีหลังทานอาหารเปรี้ยว เช่น น้ำส้ม เพราะหลังทานอาหารเปรี้ยวผิวฟันจะอ่อนแอชั่วคราว ถ้าแปรงทันทีฟันจะสึกง่าย ควรแปรงฟันหลังจาก 20-30 นาทีไปแล้วจะดีกว่าถ้าไม่มีเวลามากนัก การแปรงฟันครั้งที่สำคัญที่สุดในแต่ละวันคือก่อนนอน เพราะช่วงตอนนอนปากจะปิด และน้ำลายจะไหลน้อยลง ถ้าช่องปากสกปรกเชื้อโรคก็จะเจริญเติบโตได้ดี ทำให้มีกลิ่นปากในตอนเช้า แต่ถ้าสะอาด ก็จะสะอาดนาน มีกลิ่นปากน้อย เพราะเราก็ไม่ได้กินอาหารตอนนอน ส่วนตอนเช้าถ้าเราแปรงแล้วไม่นานเราก็ต้องทานอาหาร ก็จะเริ่มสกปรกใหม่ เหมือนถังขยะ ถ้าเปิดเรื่อยๆจะไม่เหม็นมากอ่านเพิ่มเติม "ฟันผุ: แปรงฟันทุกวันทำไมยังเสี่ยงและวิธีแปรงฟัน/ขัดฟัน (แบบละเอียด)"

คุณเคยได้ยินถึงความเป็นไปได้ในการรักษาฟันผุให้หายภายใน 2 วันหรือไม่? คุณอาจเคยเห็นในอินเทอร์เน็ตว่ามี "วิธีการรักษาฟันผุให้หายภายใน 2 วัน" ทว่า คำอ้างนั้นไม่เป็นความจริง การบรรเทาอาการฟันผุที่บ้านนั้นยังเป็นไปได้ แต่ไม่สามารถทำให้ปัญหาฟันผุหายขาดได้ เพราะฟันผุควรรักษาโดยทันตแพทย์เท่านั้น จะกำจัดฟันผุภายใน 2 วัน ทำได้หรือไม่? หากคุณมีอาการปวดฟันและสงสัยว่าน่าจะเกิดจากฟันผุ จากงานวิจัยทางทันตกรรมในทศวรรษที่ผานมา ยืนยันว่าฟันผุ ( ฟันที่เป็นรูแล้ว ) ไม่สามารถหายเองได้ ทำไมน่ะหรือ? เหตุผลที่ว่าฟันผุไม่สามารถรักษาให้หายได้ภายใน 2 วัน ก็เพราะเคลือบฟันที่ผุจนเป็นรูแล้ว ไม่สามารถกลับคืนสู่สภาพเดิมได้ คำอธิบายเพิ่มเติมจากสมาคมทันตแพทย์อเมริกัน ชี้แจงว่า นั่นเพราะไม่มีเซลล์ที่มีชีวิตอาศัยอยู่ในเคลือบฟัน มันจึงไม่สามารถซ่อมแซมหรือรักษาการผุด้วยตัวมันเองได้ ดังนั้น แม้ว่าคุณจะพยายามทำความสะอาดฟันที่เป็นรูของคุณมากเพียงใดก็ไม่มีประโยชน์ จนกว่าจะได้รับการรักษาจากทันตแพทย์เท่านั้น เมื่อฟันผุ ลุกลาม จากชั้นเคลือบฟัน กัดกร่อนลึกถึงชั้นเนื้อฟัน รุนแรงมากขึ้นเมื่อมีการทำลายถึงชั้นโพรงประสาทฟัน จริงอยู่ที่หลายส่วนของร่างกายสามารถซ่อมแซมตัวมันเองได้ ยกตัวอย่างเช่น เนื้อเยื่อที่ฉีกขาดสามารถค่อยๆ คืนสภาพกลับมาเหมือนเดิมได้ น่าเสียดายที่กรณีแบบนั้นไม่สามารถเกิดขึ้นได้กับเคลือบฟัน หากคุณมีฟันผุ วิธีเดียวที่จะช่วยกำจัดปัญหานี้ได้ภายใน 2 วันก็คือ การไปพบทันตแพทย์ทันที ทันตแพทย์จะรักษาฟันผุด้วยการอุดฟัน ขั้นแรก ทันตแพทย์จะขจัดบริเวณฟันที่ผุออก ทำความสะอาดฟันบริเวณนั้นแล้วใช้วัสดุทางทันตกรรมอุดฟันให้เรียบร้อย กลไกการเกิดฟันผุ ฟันผุเริ่มจากการก่อตัวของคราบแบคทีเรียหรือคราบจุลินทรีย์เกาะอยู่ที่ฟัน แบคทีเรียเหล่านี้จะทำปฎิกิริยากับอาหาร ขนมอ่านเพิ่มเติม "ฟันผุ: เผยความจริง…ไม่สามารถรักษาให้หายได้ภายใน 2 วัน"

ฟันผุเกิดจากอะไร ฟันผุ คือ ผลลัพธ์ของกระบวนการทำลายแร่ธาตุ (Demineralize) ของโครงสร้างฟัน ซึ่งมีสาเหตุมาจาการสร้างกรดของแบคทีเรียเพื่อมาย่อยเศษอาหารที่ตกค้างหลังจากที่เราทานอาหารเข้าไปนั่นเอง (ความเชื่อที่ว่า “แมงกินฟัน” นั้นอาจจะหมายถึง “แบคทีเรีย” ที่สร้างกรดซึ่งมองด้วยตาเปล่าไม่เห็นไม่ใช่แมงหรือแมลงเป็นตัวๆ !!!) ปัจจัยใดบ้างที่ทำให้เกิดฟันผุ๑. ฟันและสภาพช่องปากของเรา๒. เชื้อแบคทีเรีย (ซึ่งอยู่ในช่องปากของเราทุกคนเป็นปกติ)๓. อาหารโดยเฉพาะประเภทน้ำตาล๔. เวลาและความถี่ในการบริโภค เช่น การทานจุบจิบระหว่างมื้ออาหาร ส่วนไหนของฟันที่มักพบว่าผุได้มากกว่าส่วนอื่นฟันของเรามีส่วนที่ราบเรียบและส่วนที่เป็นหลุมร่องฟันต่างๆ ซึ่งส่วนหลุมร่องฟันนี่เองที่มีโอกาสจะเกิดฟันผุได้ง่ายเพราะเป็นตำแหน่งที่มีโอกาสที่เศษอาหารที่ตกค้างจะสะสมอยู่และมักจะไม่สามารถทำความสะอาดได้หมด จึงทำให้เกิดฟันผุได้ง่าย นอกจากนี้ตำแหน่งที่เรียกว่าซอกระหว่างฟันหรือด้านประชิดของฟันคือตำแหน่งที่ฟันอยู่ติดกับฟันซี่อื่นก็มักจะมีฟันผุได้ง่ายเช่นกัน ซึ่งฟันผุในลักษณะนี้จะมีการลุกลามอย่างรวดเร็วและในหลายๆ กรณีมักจะเกิดฟันผุติดกันทั้ง ๒ ซี่ ถ้าฟันผุแล้วไม่รักษาจะเกิดอะไรขึ้น ปัญหาที่เกิดตามมาจากฟันผุมเยอะมาก ถ้าฟันผุลกมากๆ ก็จะมีอาการเสียวฟัน ปวดฟัน บางกรณีก็จะมีปัญหาเรื่อง บุคลิกภาพ เช่น เรื่องการมีกลิ่นปาก ปัญหาเรื่องความสวยงาม นอกจากนี้หากมีฟันผุลึกมากจนทะลุชั้นเนื้อเยื่อในฟันก็จะเกิดการติดเชื้อหรืออักเสบ ทำให้มีอาการปวดร่วมกับมีการบวมอาจมีตุ่มหนอง ซึ่งอาจนำมาซึ่งปัญหาทีมีความร้ายแรงอื่นๆ ต่อได้ เช่น ฟันโยกจนต้องถอนฟันหรือเกิดการติดเชื้อลุกลามเข้าสู่ระบบอื่นๆ ของร่างกายได้ วิธีป้องกันฟันผุมีวิธีใดบ้างเป็นเรื่องที่ทุกๆ ท่านทราบกันดีอยู่แล้ว หากพิจารณาจาก ๓ – ๔ ปัจจัยที่ทำให้เกิดฟันผุนั้น ปัจจัยจากเชื้อโรคเราคงควบคุมไม่ได้มาก ปัจจัยจากตัวฟันเราควบคุมได้ในระดับหนึ่งอ่านเพิ่มเติม "ฟันผุ: เรื่องเล็กๆ ที่ไม่ควรมองข้าม"